Bonenkruid
Wetenswaardigheden
over de plant
Bonenkruid
is een alledaagse plant rondom de Zwarte Zee en ook in het
gebied rond de Middellandse Zee. Dit keukenkruid was reeds
ten tijde van de Romeinen zeer populair, dit weten we dankzij
de geschriften van Virgilius die het volk aanmaande
bonenkruid rondom bijenkorven te zaaien, dit kwam de smaak
van de honing ten goede (zoeter en geuriger). Rond de 9de
eeuw raakte het kruid bij ons bekend en vond men het terug in
de kloostertuinen. In den beginne werd dit kruid gebruikt als
middel tegen impotentie (de voorloper van Viagra?).
We
kennen 2 soorten Bonenkruid:
*Satureja
hortensis: éénjarig
bonenkruid (fijne soort met lange smalle blaadjes), deze
blaadjes hebben een naar peper neigende smaak en geuren
aromatisch.
*Satureja
montana: doorlevend
bonenkruid (variant met een iets sterker aroma en donkerder
blad)
Beide soorten bloeien van juni tot september en zijn
geliefkoosde snoepjes voor bijen en zijn tevens neven van de
basilicum die ook tot de familie van de lipbloemigen
behoort..
Standplaats
Bonenkruid
komt het best tot zijn recht op zonnige plaatsen en groeit in
vochthoudende, humusrijke goed doorlaatbare middelzware
grond. Bonenkruid geplant in de schaduw geeft minder aroma.
In de nabijheid van onze tuinbonen geplant geeft bonenkruid
deze groenten een betere smaak en behoed ze van hun vijand
nummer één: de zwarte bonenluis.
Opkweek
Eenjarig
bonenkruid: vanaf april-mei kan men dit plantje zaaien in
huis of in de hobbyserre, niet te dicht zaaien, anders
krijgen we een opgeschoten, broze plant, voldoende licht en
geen te hoge temperatuur is de ideale omgeving voor onze
plant. Wanneer de kans op vorst geweken is op een afstand van
20 cm uitplanten in volle grond. Men kan het ook ter plaatse
zaaien in open lucht (15 tot einde mei) om ze nadien uit te
dunnen of te verplanten. Op een organisch bemestte grond
krijgt men zeker de nodige blaadjes. Het plantje sterft af
bij het intreden van de eerste nachtvorst. Doorlevend
bonenkruid: kan men zaaien vanaf april en daarna uitplanten
ofwel gaat men het doorlevend bonenkruid stekken in de zomer.
De afstand bij het uitplanten is ongeveer 20 à 30 cm. liefst
op een zonnige, humusrijke en voedzame plaats. Het plantje
kan moeiteloos overwinteren mits enige beschutting bij
strenge vorst. Regelmatig insnoeien is bevorderlijk voor de
frisheid van de plant.
Bonenkruid kan men ook drogen of invriezen, wat de smaak
weinig of niet beïnvloed. Het beste tijdstip voor deze
behandeling (drogen, invriezen) situeert zich juist voor of
tijdens de bloeiperiode (krachtigst). Natuurlijk kan men het
jaar rond vers (vooral in de zomermaanden) of gedroogd
aanschaffen in grootwarenhuizen en in de betere
groentewinkels.
Gebruik
in de keuken
Het ietwat
pikante bonenkruid maakt zwaar voedsel beter verteerbaar.
Denken we hier vooral aan gerechten met als hoofdingrediënt
de gewone tuinboon, erwten en andere peulgerechten, vandaar
ook de naam bonenkruid. Het kruid kan helemaal alleen
gebruikt worden als smaakmaker. Het kruid is vooral in zijn
nopjes wanneer het meegekookt wordt, dit in tegenstelling tot
de meeste andere kruiden, omdat het hierdoor ten volle zijn
smaak en geur afgeeft. Keule zoals dit kruid in de volksmond
genoemd wordt misstaat ook niet in een visgerecht (vette
vis), bij varkensvlees ook in groetensalades kan men het er
op wagen, dit echter in een zeer kleine hoeveelheid. Hou je
niet van de sterke geur van groene kolen of spruitjes, kook
dan gerust een blaadje bonenkruid mee, en weg is de geur!
Even
een tussendoorgerechtje:
Struikboontjes
met gerookt spek gesmoord in een bechamelsausje.
Kook de
fijne boontjes gaar samen met een takje bonenkruid. Laat ze
even uitlekken, wikkel ze vervolgens in het dun gesneden
gerookte spek, dit in kleine bundeltjes, leg ze naast elkaar
in een ovenschotel met de naad beneden, laat ze even
uitbakken, maakt ondertussen een klassieke bechamelsaus,
overgiet onze bundeltjes hiermee, laat even gratineren met
wat geraspte kaas, strooi er wat fijngesnipperd bonenkruid
overheen. Lekker met krielaardappeltjes!
Een gekoeld rosé wijntje maakt van dit gerecht een zomerse
heerlijkheid.
Geneeskrachtige
eigenschappen
Zoals
hierboven reeds aangehaald is de sterkste kant van bonenkruid
dat hij onze gerechten beter verteerbaar maakt, het voorkomt
tevens gasvorming eigen aan peulgerechten. Het werkt ook
ontstekingsremmend. Mensen die een maag- en darmsparend dieet
volgen kunnen rustig wat bonenkruid in hun gerechten
verwerken, ze zijn een ideale plaatsvervanger voor peper en
zout en het spaart bovendien hun tere ingewanden!
