Salie
Salie
komt oorspronkelijk uit de landen in de Balkan en rond de
Middellandse Zee. Salie vindt men overal in Zuid Europa, tot op een
hoogte van 800 meter en is vaak te zien in de tuinen van de
Provence. Salie wordt nu overal gekweekt, en komt zelden verwilderd
voor.
Salie is een stevige halfheester die 30 tot 100 centimeter
hoog wordt. De plant groeit in dichte bundels van vertakte,
behaarde stengels. Salie is ook nog een mooie welriekende heester,
populair bij de bijen en toch vaak ondergewaardeerd als bloeiende
tuinplant.
De
bloemen zijn lichtpaars tot blauw met rechte bovenlip, in vier- tot
tienbloemige schijnkransen. De witte en roze vormen komen minder
vaak voor. De bloemen verschijnen op het oude hout. De plant bloeit
van juni tot augustus met lipvormige bloemen en heeft een opgaande
bloeiwijze.
De bladeren groeien in paren zijn grijsgroen van kleur vaak met
gele vlekken op oude bladeren. Ze zijn dik, donzig en hebben een
ovale vorm met opvallende nervatuur aan de onderkant van het blad.
De bladeren ontwikkelen (bij aanraking) een sterke geur en hebben
een wrange, warme smaak. Ook de gedroogde bladeren zijn uitermate
aromatisch en pittig.
De
stengel is vierkant en heeft een groene kleur met fijne haartjes.
De plant is verhout in het tweede jaar. Salie is een overblijvende
en een redelijk winterharde, altijdgroene heester. De plant kan
niet tegen strenge vorst.
Het zaad
van Salie is donkerbruin, eivormig en zeer klein. Salie is naast
een krachtigegenezende
plant ook een
belangrijk keukenkruid,
dat alléén gebruikt, het beste tot zijn recht komt. Het is echter
ook een waardevol hulpmiddel bij de vertering van vette gerechten.
De bladeren worden medicinaal toegepast.
Zelf
Salie kweken.
Er zijn
veel verschillende
soorten van Salie verkrijgbaar.
Salie groeit het best op een zonnige plaats, in niet te vochtige,
kalkrijke, alkalische en goed gedraineerde grond. Hij kan
gemakkelijk in potten, binnenshuis en op vensterbanken worden
gekweekt. De plant kan ook enige schaduw verdragen.
Vermeerderen
van gewone salie kan door het uit zaad te laten opgroeien.
Alle
soorten pakken gemakkelijk aan vanuit stekken, de worteltijd is `s
zomers ongeveer vier weken. Uitplanten op 45 tot 60 cm afstand.
Snoeien (na het bloeien) om de dichtheid te behouden. De
verhouten planten elke vier of vijf jaar verplaatsen. Geelachtige
bladeren kunnen betekenen dat de wortels meer ruimte nodig hebben.
De kleine groene rups eet de bladeren, deze kan met de hand
verwijderd worden of door de bladeren te snoeien en te
verbranden.
Toepassingen
Decoratief
Het blad
staat goed in kransen en ruikertuiltjes.
Huishouden
Leg
gedroogde bladeren tussen linnengoed om insecten te verjagen.
De
bladeren kunnen worden verbrand op houtskool of ze kunnen worden
gekookt in water om een kamer te desinfecteren. Salierook verdrijft
diere- en kookluchtjes.
Cosmetisch
Gebruik
het blad in gezichtsstoombaden en adstringerende reinigingslotion.
Wrijf het blad op de tanden om ze witter te laten worden. Het blad
is ook te gebruiken bij mondspoelingen. Door spoeling met sterke
saliethee wordt (grijs) haar donkerder en steviger.
